Inox 316 và 316L khác nhau như thế nào, nên chọn loại nào?

Inox 316 và 316L có nền thành phần gần như tương đồng, cùng nổi bật với khả năng chống ăn mòn và độ bền ổn định. Tuy nhiên, sự khác biệt về hàm lượng Carbon khiến 316L có lợi thế hơn trong các kết cấu hàn và môi trường yêu cầu độ ổn định cao sau gia công. Vậy inox 316 và 316L khác nhau ở đâu, khi nào nên chọn 316 và khi nào nên chọn 316L? Cùng ZAVAK tìm hiểu chi tiết trong bài viết dưới đây.

1. Inox 316 và 316L khác nhau lớn nhất ở đâu?

Inox 316 và 316L đều thuộc nhóm thép không gỉ Austenitic Cr-Ni-Mo, với Crom, Niken và Molypden là các nguyên tố hợp kim quan trọng tạo nên khả năng chống ăn mòn. Theo ASTM A240, cả hai mác có cùng dải Crom 16 đến 18%, Niken 10 đến 14% và Molypden 2 đến 3%. Điểm khác biệt cốt lõi giữa hai mác thép nằm ở hàm lượng Carbon.

Theo ASTM A240 (áp dụng cho tấm và cuộn), inox 316 có hàm lượng Carbon tối đa khoảng 0,08%, trong khi 316L giới hạn ở 0,03%. Chữ “L” trong 316L là viết tắt của “Low Carbon”, nghĩa là Carbon thấp. Các tiêu chuẩn khác có thể quy định giới hạn thành phần khác nhau, vì vậy khi mua vật liệu cần xác định rõ tiêu chuẩn áp dụng.

Sự khác biệt về Carbon trở nên quan trọng khi vật liệu chịu tác động nhiệt trong quá trình hàn. Hàm lượng Carbon thấp giúp 316L hạn chế sự hình thành Carbide Crom tại vùng ảnh hưởng nhiệt, từ đó giảm nguy cơ suy giảm khả năng chống ăn mòn liên tinh thể sau hàn.

Bảng so sánh inox 316 và 316L

 Qua bảng so sánh, inox 316 và 316L có thành phần và khả năng chống ăn mòn tương đối giống nhau, nhưng khác biệt chính nằm ở hàm lượng Carbon và khả năng làm việc sau khi hàn. Inox 316 phù hợp với các chi tiết, thiết bị không có yêu cầu đặc biệt về hàn. 

Trong khi đó, inox 316L với hàm lượng Carbon thấp giúp hạn chế nguy cơ ăn mòn liên tinh thể tại vùng ảnh hưởng nhiệt, phù hợp hơn với kết cấu có nhiều mối hàn. Vì vậy, việc lựa chọn nên dựa trên yêu cầu gia công, điều kiện vận hành và tiêu chuẩn kỹ thuật của từng công trình.

2. Khi nào nên chọn inox 316 và 316L?

Để lựa chọn nhanh, người dùng có thể bắt đầu từ câu hỏi: sản phẩm có nhiều mối hàn hoặc phải chịu tác động nhiệt trong quá trình chế tạo hay không? 

• Chọn inox 316 khi sản phẩm ít mối hàn, không có yêu cầu đặc biệt về kiểm soát ăn mòn liên tinh thể sau hàn và chủ yếu cần khả năng chống ăn mòn tốt. Ví dụ: lan can inox ven biển, phụ kiện tàu thuyền, vòi phun công nghiệp, bồn chứa nước, thiết bị nhà bếp cao cấp.
• Chọn inox 316L khi sản phẩm có nhiều mối hàn, phải chịu tác động nhiệt đáng kể trong quá trình chế tạo hoặc khó xử lý nhiệt sau hàn. 

Ví dụ: bồn chứa thực phẩm, bồn bia, bồn sữa, đường ống nhà máy chế biến, thiết bị dược phẩm, hệ thống lọc nước biển và thiết bị hàng hải.

3. Inox 316 hay 316L tốt hơn?

Không có loại nào tốt hơn tuyệt đối. Inox 316 và 316L chỉ tốt hơn trong những trường hợp và sản phẩm cụ thể, ví dụ: 

Rãnh thoát nước ven biển sử dụng Inox 316L tốt hơn nhờ khả năng duy trì độ bền chống ăn mòn lâu dài dưới tác động của hơi muối và độ ẩm cao.

Rãnh thoát nước hồ bơi trong nhà sử dụng Inox 316 thường tốt hơn về chi phí giá thành vì vẫn đáp ứng tốt yêu cầu chống ăn mòn trong môi trường ít khắc nghiệt hơn.

4. Những lưu ý khi lựa chọn inox 316 và 316L

• Xác định tiêu chuẩn vật liệu: ASTM, EN hoặc tiêu chuẩn khác có thể có giới hạn thành phần và yêu cầu cơ tính khác nhau.
• Không dùng nam châm để phân biệt chính xác 316 và 316L. Cả hai đều là inox Austenitic và có thể xuất hiện từ tính nhẹ sau gia công nguội.
• Khi nhận hàng, yêu cầu nhà cung cấp gửi chứng chỉ vật liệu (CO, CQ) ghi rõ mác 316 hay 316L và tiêu chuẩn áp dụng.
• Inox 316 và 316L vẫn có thể bị ăn mòn trong điều kiện khắc nghiệt, chẳng hạn môi trường Chloride cao, khe hẹp hoặc khi bề mặt bị nhiễm bẩn và không được xử lý đúng cách.

ZAVAK sản xuất nắp bể inox 316 theo yêu cầu công trình

Việc lựa chọn inox 316 hay 316L cần xem xét đồng thời môi trường sử dụng, yêu cầu gia công, số lượng mối hàn và tiêu chuẩn kỹ thuật của sản phẩm. Với nắp bể ngầm, nắp hố ga và rãnh thoát nước, ZAVAK dùng inox 304 làm vật liệu chuẩn (đạt SUS 304 theo JIS G 4304) và sản xuất bằng inox 316 theo yêu cầu cho công trình ven biển, bể bơi nước mặn hoặc khu vực tiếp xúc hóa chất. Sản phẩm có 3 chứng nhận về inox, chịu tải, kín nước và nhãn hiệu được bảo hộ sở hữu trí tuệ. Bạn có thể xem các dòng nắp bể ngầm inox ZAVAK hoặc đọc thêm bài inox 316 là gì để chọn đúng mác vật liệu.