Inox 304 có hàn được không? Các kỹ thuật hàn hiện nay

Inox 304 là loại thép không gỉ được dùng nhiều nhất trong cơ khí và xây dựng, nhưng nhiều người vẫn băn khoăn liệu nó có hàn được không và hàn thế nào để mối hàn không bị gỉ, cong vênh hay xỉn màu. Hãy cùng ZAVAK tìm hiểu câu trả lời chi tiết tại bài viết dưới đây nhé!

1. Inox 304 có hàn được không?

Inox 304 có hàn được tuy nhiên cần lựa chọn vật liệu hàn phù hợp

Trả lời: Có, inox 304 hàn được. Đây là một trong những mác thép không gỉ với khả năng hàn tốt và được sử dụng nhiều trong các lĩnh vực gia công cơ khí, sản xuất thiết bị công nghiệp, chế tạo bồn chứa, lan can, cửa cổng, nội thất và thiết bị nhà bếp. 

Với hàm lượng 18% Crom và 8% Niken, inox 304 có độ dẻo cao, ít gặp tình trạng bị nứt mối hàn, đồng thời vẫn duy trì được khả năng chống ăn mòn sau khi hàn.Để đạt được chất lượng tốt, người thợ sẽ chọn vật liệu và kỹ thuật hàn phù hợp, kiểm soát nhiệt độ hàn và vệ sinh bề mặt sau khi hàn cẩn thận.

Lưu ý quan trọng nhất khi hàn inox 304 là hiện tượng “cháy Crom” (ăn mòn tinh giới):

Khi hàn, vùng kim loại quanh mối hàn bị nung trong khoảng 425–815°C. Ở dải nhiệt này, Crom kết hợp với Carbon tạo carbide, khiến vùng cạnh mối hàn bị “nghèo Crom”. Hậu quả là chính mối hàn, dù vẫn là inox 304, lại dễ bị gỉ sét về sau. Đây là lý do nhiều sản phẩm inox vẫn gỉ ngay tại đường hàn.

Cách khắc phục:

• Dùng dây/que hàn carbon thấp: ER308L, E308L (chữ “L” = Low Carbon), giảm nguy cơ cháy Crom.

• Với hạng mục hàn nhiều hoặc môi trường ăn mòn cao (ẩm, hóa chất, gần biển), nên dùng inox 304L thay cho 304.
• Kiểm soát nhiệt, hàn nhanh, không để vùng hàn nằm quá lâu trong dải nhiệt nguy hiểm.

2. Các kỹ thuật hàn inox 304 phổ biến

• Hàn TIG

Phương pháp hàn TIG (Tungsten Inert Gas) là phương pháp sử dụng phổ biến khi gia công inox 304 nhờ khả năng tạo mối hàn có độ chính xác cao và tính thẩm mỹ vượt trội. 

Kỹ thuật này sử dụng điện cực vonfram không nóng chảy kết hợp với khí bảo vệ Argon hay hỗn hợp Argon – Heli để ngăn không khí tiếp xúc với vùng hàn từ đó giúp hạn chế quá trình oxy hoá.Phù hợp để chế tạo bồn chứa inox, thiết bị thực phẩm, thiết bị y tế, đường ống inox, lan can, cầu thang, đồ nội thất inox và các sản phẩm cần yêu cầu tính thẩm mỹ cao.

Phương pháp hàn TIG là phương pháp hàn phổ biến được sử dụng nhiều

• Hàn MIG

Phương pháp MIG (Metal Inert Gas) là phương pháp sử dụng dây hàn nóng chảy cấp tự động cùng với khí bảo vệ Argon hoặc hỗn hợp Argon + CO₂. MIG có thể hàn nhanh gấp nhiều lần so với phương pháp TIG, hiệu suất cao cho sản xuất công nghiệp và có thể hàn với vật liệu dày 2mm trở lên. Tuy nhiên mối hàn sẽ không đẹp bằng TIG và dễ bắn toé nếu không biết cách điều chỉnh thông số.

Hàn MIG được sử dụng nhiều trong sản xuất kết cấu thép không gỉ, khung máy, bồn inox công nghiệp, hệ thống đường ống, xe chuyên dụng và các sản phẩm cần gia công với số lượng lớn.

• Hàn que (SMAW)

Hàn que hay hàn hồ quang tay là phương pháp sử dụng que hàn có lớp thuốc bọc giúp tạo khí bảo vệ và xỉ hàn. Phương pháp hàn que thi công linh hoạt và có thể hàn ngoài trời hoặc tại công trình, phù hợp cho cả việc sửa chữa và bảo trì thiết bị inox. Chất lượng của phương pháp hàn que sẽ phụ thuộc nhiều vào tay nghề của người thợ.

Hàn que thích hợp để sửa chữa thiết bị inox, hàn kết cấu ngoài trời, gia công tại công trình hoặc những vị trí khó tiếp cận.

Phương pháp hàn que là phương pháp đơn sử dụng thiết bị đơn giản

• Hàn Plasma

Hàn Plasma (Plasma Arc Welding – PAW) phát triển từ phương pháp TIG nhưng sử dụng tia plasma có mật độ năng lượng cao, giúp tạo hồ quang ổn định và tập trung hơn. Phương pháp PAW giúp mối hàn có độ ngấu sâu và chất lượng đồng đều.

Phương pháp này được sử dụng nhiều trong ngành hàng không, sản xuất thiết bị y tế, công nghiệp hoá chất, chế tạo linh kiện chính xác, thiết bị thực phẩm cao cấp và các sản phẩm inox 304 yêu cầu chất lượng mối hàn gần như tuyệt đối.

Có thể thấy trong tất cả các phương pháp hàn inox 304 thì phương pháp hàn TIG được đánh giá là phương pháp hàn có mối hàn đẹp, ít bị bắn toé và có tính thẩm mỹ cao.

Phương pháp hàn Plasma sử dụng nhiều trong ngành hàng không, y tế,…

• Làm sạch bề mặt

Trước khi hàn, người thợ cần loại bỏ hoàn toàn bụi bẩn, dầu mỡ, lớp oxi hoá  bằng giấy nhám mịn, bàn chải inox, dung môi công nghiệp hoặc acetone. Tránh dùng bàn chải thép carbon vì hạt sắt bám lên bề mặt sẽ gây gỉ. 

Làm sạch bề mặt inox trước khi hàn đảm bảo mối hàn bền đẹp

• Chọn que hàn/dây hàn phù hợp

Việc lựa chọn đúng vật liệu hàn sẽ giúp các mối hàn có độ bền cao và giữ được khả năng chống ăn mòn của inox 304.

Với phương pháp hàn TIG dùng dây ER308L (loại ER308LSi cho hồ quang ổn định, mối hàn sáng, ít bắn tóe). Với hàn que dùng E308L-16 hoặc E308L-17. 

• Điều chỉnh dòng điện

– 1mm có thể sử dụng dòng điện 35-55A.

– 2mm có thể sử dụng dòng điện 60-90A.

– 3mm có thể sử dụng dòng điện 90-120A.

– 4mm có thể sử dụng dòng điện 120-150A.

Với phương pháp hàn MIG hay phương pháp hàn que, người dùng có thể điều chỉnh theo khuyến nghị của nhà sản xuất máy hàn và đường dây hàn hay que hàn đang sử dụng.

• Khí bảo vệ

– Khoảng 8-12 lít/ phút đối với hàn TIG.

– Khoảng 12-18 lít/phút đối với hàn MIG.

Nếu lượng khí quá thấp, mối hàn dễ bị rỗ và khí oxy hóa. Ngược lại, lưu lượng quá lớn có thể gây nhiễu dòng khí và giảm hiệu quả bảo vệ.

• Thao tác hàn

– Giữ khoảng cách đầu hàn ổn định.

– Duy trì góc hàn khoảng 10–15° so với phương thẳng đứng (với phương pháp hàn TIG).

– Di chuyển mỏ hàn đều tay, tránh dừng quá lâu 1 vị trí.

Lựa chọn thiết bị hàn phù hợp, đảm bảo an toàn

3. Cách kiểm tra chất lượng mối hàn

• Kiểm tra bằng mắt thường:

Đường hàn thẳng, đều, liên tục; không nứt, rỗ khí, cháy cạnh, cong vênh; bề mặt sáng, ít biến màu. 

Kiểm tra mối hàn đảm bảo hàn thằng, đều và liên tục

• Kiểm tra kích thước mối hàn:

Sử dụng thước đo chuyên dụng để kiểm tra như: Chiều rộng, chiều cao, độ ngấu của mối hàn hay các góc và hình dạng.

• Kiểm tra độ kín của mối hàn:

Đối với các sản phẩm như bồn chứa inox, đường ống, bình áp lực hoặc thiết bị chứa chất lượng thì cần kiểm tra khả năng chống rò rỉ.

Một số phương pháp kiểm tra như: Thử nước, thử khí nén (bơm khí và kiểm tra áp suất hay sử dụng dung dịch xà phòng để phát hiện rò khí).

4. Cách duy trì độ sáng bóng sau khi hàn của kỹ thuật viên

• Không hàn ở nhiệt độ quá cao: Gây cháy xém, đổi màu vàng, xanh, tím. 

• Kiểm soát biến dạng nhiệt: Hàn theo từng đoạn ngắn, xen kẽ các vị trí. Cố định phôi bằng kẹp hay đồ gá trước khi hàn. Để vật liệu nguội tự nhiên,không làm nguội đột ngột bằng nước

• Hạn chế oxy hóa vùng hàn: Sử dụng khí bảo vệ Argon tinh khiết khi hàn TIG và MIG. Với các chi tiết yêu cầu cao, có thể sử dụng khí bảo vệ mặt sau để bảo vệ hai mặt mối hàn.

• Làm sạch xỉ và màu nhiệt sau hàn: Sử dụng bàn chải inox hoặc khăn mềm để vệ sinh bề mặt. Hay người dùng sử dụng dung dịch tẩy mối hàn inox để loại bỏ lớp oxit. Đánh bóng bằng bánh nỉ kết hợp với sáp đánh bóng inox hay người thợ có thể rửa sạch bằng nước và lau khô hoàn toàn sau vệ sinh.

Làm sạch sỉ và màu nhiệt sau khi hàn giúp bảo vệ độ bền đẹp

• Kiểm tra chất lượng mối hàn

Sau khi hoàn tất quá trình vệ sinh người thợ cần kiểm tra lại toàn bộ mối hàn để đảm bảo sản phẩm đạt yêu cầu về kỹ thuật thẩm mỹ. 

Mối hàn là điểm yếu dễ gỉ và rò rỉ nhất trên sản phẩm inox nếu hàn sai kỹ thuật. Các sản phẩm inox 304 của ZAVAK: Nắp bể ngầm, nắp hố ga, cửa thăm kỹ thuật,… đều được hàn đúng kỹ thuật, xử lý mối hàn đạt chứng nhận KÍN NƯỚC, cùng chứng nhận inox và chịu tải. Đây là điều mà hàng gia công trôi nổi rất khó đảm bảo. Thương hiệu ZAVAK đã được bảo hộ sở hữu trí tuệ, hàng Việt Nam, minh bạch nguồn gốc. Liên hệ tư vấn tại hotline … 

Tóm lại, inox 304 có thể hàn được, nắm được chắc các kỹ thuật hàn chuẩn, giúp tạo ra mối hàn bền đẹp và có độ bền cao. Việc áp dụng đúng quy trình hàn không chỉ nâng cao chất lượng sản phẩm mà còn giúp inox 304 phát huy tối đa khả năng chống ăn mòn và tuổi thọ sử dụng. Đừng quên theo dõi ZAVAK để khám phá thêm nhiều kiến thức hữu ích về inox và cập nhật những giải pháp vật liệu chất lượng.